Een gazon heeft regelmatig onderhoud nodig om er het hele jaar netjes uit te zien. Het geheim van een weelderig, groen gazon is vaak een beetje onderhoud geven. Een lange periode van verwaarlozing zorgt voor problemen, waardoor het gazon er slecht uit gaat zien en er zelfs kale plekken in komen. Een gazon moet niet alleen gemaaid worden, maar ook voedsel en water krijgen en een jaarlijkse grote beurt in de vorm van verticuteren, beluchten en dressen. Hierdoor ontstaat gras dat beter bestand is tegen ziekten, mossen en onkruid.

Gazononderhoud per maand


Mesten

De drie belangrijkste voedingsstoffen zijn stikstof, fosfor en kalium, op een verpakking aangegeven als N.P.K. IJzer is ook een belangrijk element waardoor het gras groener wordt, zonder de groei te stimuleren en dit kan het beste in de herfst toegediend worden. Voor een gezonde groei zijn ook andere mineralen nodig, maar in veel kleinere hoeveelheden. Het nadeel van het geven van voeding aan gras is dat het harder gaat groeien en vaker gemaaid moet worden.

Gazonmeststof

In het voorjaar of begin zomer en nogmaals in het najaar moet het gazon bemest worden. De meststof die in het voorjaar gegeven wordt moet rijk zijn aan stikstof en toegepast worden als het gras gaat groeien. Gazonmest die in het najaar gegeven wordt als de groei van het gras minder wordt, bevat minder stikstof ( late groei veroorzaakt gras dat vatbaarder is voor schimmelziekten) en meer fosfor voor een betere wortelgroei. Gebruik geen mest waaraan een mosdoder of onkruidbestrijdingsmiddel toegevoegd is.

Organische gazonmeststof

Organische gazonmeststof is milieuvriendelijk en goed voor het gazon. Net als kunstmest moet het tweemaal per jaar in het voorjaar en aan het eind van de zomer gestrooid worden. Op zure grond kan kalk gestrooid worden, dit is speciaal voor gazons verkrijgbaar en is verrijkt met azoto bacteriën die voor een actief bodemleven zorgen. Mos krijgt op die manier geen kans.

Toepassing van Gazonmeststoffen

Te veel mest is niet goed en brengt schade toe aan de grasplanten, lees de aanwijzingen op de verpakking nauwkeurig. Geef mest bij droog weer als er binnen een paar uur regen voorspeld wordt. Als de regen achterwege blijft, geef dan water met een tuinslang. Handmatig mesten is het handigste, meet de hoeveelheid die nodig is voor het gazon en deel deze door tweeën. Verspreid de eerste helft in de breedte en de tweede helft in de lengte. Draag altijd tuinhandschoenen. Voor grotere gazons kan een meststrooier gebruikt worden.

Verticuteren

Door verticuteren komt er lucht in de grond en wordt de viltlaag van het gazon verwijderd. Een klein beetje vilt maakt niet uit, maar nieuwe grassprieten kunnen slecht door een viltlaag heen groeien, het laat de zon niet door en stimuleert mosgroei. Mest kan door een viltlaag ook niet zo makkelijk bij de wortels komen, bovendien absorbeert de laag in een natte periode ook veel vocht waardoor schimmelziekten kunnen ontstaan. Bovendien kan water slechter in de bodem doordringen.
Verticuteren kan op verschillende manieren. Een manier, is met een hark, met kracht, over het gazon te harken waarbij de tanden naar beneden gedrukt worden zodat ze zover mogelijk in de grond komen. Loop bij deze methode achteruit. Als het hele gazon in de lengte is geharkt, doe het dan nog een keer in de breedte. Maai het gras daarna om vilt te verwijderen. Het uitgeharkte vilt kan op de composthoop. Door verticuteren word ook mest verwijderd. De kale plekken die hierdoor ontstaan moeten ingezaaid worden. Verticuteren met een grashark is zwaar werk dus is voor een groot gazon een verticuteermachine aan te raden. Er zijn ook verticuteermachines die aan een maaimachine bevestigd kunnen worden.

Begin najaar is de beste tijd om te verticuteren, want dan groeit het gras niet meer zo snel. De graszoden worden dan dikker doordat boven-en ondergrondse uitlopers gaan groeien. Het kan ook in het voorjaar, maar dan kunnen er kale plekken ontstaan en het gazon doet er dan lang over voordat het hersteld is. Als het niet anders kan gebruik dan in het voorjaar een grashark.

Beluchten

In de loop van de tijd verdicht de grond van een gazon doordat er op geleefd wordt en zelfs door het maaien. Verdichting kan een probleem zijn, omdat de lucht dan niet in de grond kan doordringen.

Graswortels hebben, net als wortels van andere planten, zuurstof, water en voedsel nodig. In verdichte grond kunnen de wortels niet groeien. Als de afwatering slecht is, kan de grond onder water komen te staan en bij droogte kan het water dat gegeven wordt, niet door de grond opgenomen worden. Verdichte gazons verzwakken en worden overheerst door sterkere onkruiden. Als de lucht de wortels niet kan bereiken, krijgen de planten tekorten, worden zwakker, worden bruin en gaan dood.

Verdichting wordt voorkomen door in het najaar regelmatig te beluchten en sterke wortelgroei te stimuleren. Tijdens het beluchtingsproces worden gaten in het gazon geprikt waardoor water en voedsel diep in de grond kunnen doordringen.

Beluchting methode

Verticuteren vormt een onderdeel van het beluchtingsproces doordat de viltlaag verwijderd wordt. Tijdens de echte beluchting moet dieper in de grond doorgedrongen worden en gaten gemaakt op een diepte van 6-7 cm, liever nog 10-15 cm. Voor een klein gazon kan een spitvork met holle tanden gebruikt worden, deze geeft op kleigrond beter resultaat dan een gewone spitvork. Voor een groter gazon is een al dan niet aangedreven beluchtingsmachine met holle of massieve tanden een uitkomst. Op zandgrond heeft beluchten geen zin omdat de gaten zich snel vullen en de grond meestal goed afwatert. Belucht begin zomer in dezelfde periode als verticuteren. Loop achteruit en niet over het pas beluchte gedeelte. Belucht niet bij nat weer omdat de staafjes grond dan in de tanden blijven plakken.

Dressen

Een gazon wordt verbeterd door een laagje speciaal daarvoor geschikte grond erover te strooien. Zo wordt lichte grond verbeterd door een laagje organisch afval en klei, en de afwatering van zware grond wordt verbeterd door een laagje grof zand. Hierdoor ontstaat nieuwe groei aan de voet van de grasplanten, waardoor een dichtere zode gecreëerd wordt. Dressen wordt ook toegepast om gaten op te vullen die in de loop van het jaar zijn ontstaan.

Wanneer dressen?

Een gazon van goede kwaliteit op arme grond moet elk jaar van dressing worden voorzien; bij andere gazons is dit maar eens in de 2 of 3 jaar nodig. Het is beter om voor het dressen de grond te beluchten, vooral op zware grond omdat het dressinglaagje dan makkelijker in de grond kan doordringen. Begin najaar als het gras nog aan het groeien is, kan de dressing plaatsvinden na het beluchten en verticuteren. Nieuwe grassprieten zoeken vanzelf hun weg door de dressing.

Mengsels

In tuincentra zijn kant-en-klare mengsels verkrijgbaar, maar het is niet moeilijk om het zelf te maken. Dressing bestaat uit klei, zand en organisch materiaal. Gebruik geen bouwzand of zeezand omdat dit veel kalk kan bevatten.

Als organische stof wordt vaak turf gebruikt, maar bladaarde of compost is ook goed. Een goede dressing bestaat uit kokosvezelplantaarde gecombineerd met kokosvezelcompost, maar dit kan aangepast worden aan de grond. Op zware klei zal een dressing van zand voldoende zijn. Als het gazon met spitvork met holle tanden bewerkt is zal er meer dressing nodig zijn. Een gemiddelde is 1,5 – 2 kg m2.

Water geven

Als het 's zomers droog is, kan een gazon erg te lijden hebben van een gebrek aan water. De meeste gazons kunnen echter tegen droogte en herstellen zich in het najaar als het weer gaat regenen. Het helpt om het gras minder vaak te knippen en de machine minder hoog af te stellen. Goed onderhoud zoals verticuteren, beluchten en dressen zorgt voor een gezond diep wortelend wortelstelsel dat tegen droogte kan.

Wanneer en hoe water geven?

Geef 's ochtends vroeg of aan het begin van de avond water om verdamping te voorkomen. Als er laat op de avond water gegeven wordt, blijft het gras te nat waardoor ziekten en mos kunnen ontstaan. Geef bij droogte alleen water als het gras echt groen moet blijven. De grondsoort bepaalt hoe vaak er water gegeven moet worden. Vermijd dagelijks een beetje water geven omdat het water dan niet verder komt dan het bovenste laagje, waardoor de wortels dicht tegen het oppervlak blijven. Bij droogte heeft een goed gazon op kleigrond eenmaal per week (veel) water nodig. Zandgrond kan water slecht vasthouden en heeft vaker water nodig. Zware, vocht opnemende grond heeft veel minder vaak water nodig. Gebruik een tuinslang met een spuitpistool of een sproeier. Het water moet 10-15 cm diep in de grond doordringen. Graaf een klein gat om het waterniveau in de gaten te houden zodat te zien is hoe lang het duurt voordat het water op de vereiste diepte is aangekomen. Verspil geen water door het pad, terras of de schutting te besproeien. Als de grond te dicht is of het gazon hellend, kan het zijn dat het water wegloopt. Zet de sproeier dan uit en laat het water eerst in de grond trekken voordat de sproeier weer wordt aangezet.

Grasmaaien

Door regelmatig te maaien met een goede maaimachine vormt het gras gezonde uitlopers en wortels waardoor het perioden van droogte of aanhoudende regen kan doorstaan. Grasmaaien is niet moeilijk en geeft voldoening. Maaien helpt ook tegen een eventuele uitbraak van ziekten, houdt het onkruid onder de duim en zorgt dat dit geen zaad produceert. Ongemaaid gras ziet er slordig uit, grovere grassoorten krijgen de overhand en onkruiden verschijnen. De meeste gazons moeten regelmatig gemaaid worden, maar niet te kort.

De juiste hoogte van graszoden maaien

Het is voor een gazon van groot belang dat het op de juiste tijd van het jaar tot de juiste hoogte wordt gemaaid. Als het te kort gemaaid wordt, droogt het te snel uit en krijgt mos de kans. Als het gras zo kort geknipt wordt dat er kale plekken ontstaan en de grond tevoorschijn komt, is dat niet alleen een slordig gezicht, maar worden de messen ook bot. Gras dat te hoog wordt geknipt, vormt geen dichte zode. Met uitzondering van een weide is het niet handig om gras heel hoog te laten worden en dan pas te maaien.

Wanneer graszoden maaien?

Graszoden moeten tijdens de groeiperiode gemaaid worden, vanaf begin tot midden voorjaar. Maar niet als het regent, omdat het gras dan aan de messen blijft plakken en het resultaat niet mooi is. Maai ook niet 's ochtends vroeg als er nog dauw ligt. Laat het gras in een droge periode iets langer, zodat het beter overleeft en minder water nodig heeft. Factoren zoals het seizoen, het weer, de gezondheid van het gras, besproeiing, en onkruid beïnvloeden de mate waarin het gras groeit. Bij zacht weer kan in de winter gemaaid worden, om de tuin op te ruimen en het gevallen blad te verwijderen; zet de machine in een hogere stand. Maai nooit als het vriest of als er een koude wind waait, omdat dan de grastoppen verbranden.

Verwijderen van grasmaaisel

Over het algemeen is het beter om grasmaaisel te verwijderen, vooral van fijn gras, omdat dit er niet mooi uitziet. Onkruidzaden blijven op het gazon liggen en gaan kiemen als ze niet opgeharkt worden. Zelfs afgemaaide stengels van witte klaver (Trifolium repens) en ereprijs (veronica) groeien weer aan. Grasmaaisel verstikt het gazon doordat er geen lucht bij de grond kan komen en in het najaar kan het grasoppervlak lang nat blijven waardoor schimmelziekten een kans krijgen. Er zijn ook voordelen aan het laten liggen van grasmaaisel. Het maaien wordt een stuk makkelijker en sneller omdat het maaisel niet opgeharkt of opgevangen hoeft te worden in een bak die steeds geleegd moet worden. Grasmaaisel zorgt voor stikstof in de grond waardoor deze vruchtbaarder wordt en het gras weelderiger en groener. In droge perioden fungeert het grasmaaisel als mulch waardoor de grond vochtiger blijft en het gras niet zo snel verdampt. Er zijn mulch maaimachines die het maaisel in kleine stukjes snijden en in de grasmat werken. Grasmaaisel kan in laagjes op de composthoop verwerkt worden. Het bevat veel vocht en als het met bergen tegelijk op de composthoop gedaan wordt, verandert het in een slijmerige massa. Gedroogd grasmaaisel kan als mulch in de tuin gebruikt worden, maar het bevat wel onkruidzaad.

Maaitechnieken

Verwijder voor het maaien alle rommel die op het gazon ligt, zoals stenen, takjes en uitwerpselen van huisdieren die onder de maaimachine uit kunnen vliegen en degene die maait en de maaimachine schade toe kunnen brengen. Fijn gras kan eerst geveegd worden zodat de grassprieten overeind staan en op de juiste hoogte afgeknipt worden. Bedenk eerst de maairoute om te voorkomen dat de bochten te krap worden of er op een bepaald stuk te vaak gelopen wordt zodat de grond verdicht. Maai haaks op de richting van de vorige maaibeurt, zodat het er zo egaal mogelijk uit gaat zien.